Alle gidsen

Metadata in JPEG, PNG en WebP: zo zijn de bestanden opgebouwd

Metadata zwerft niet willekeurig door een afbeelding. Ze staat in duidelijk afgebakende stukken van het bestand, en waar precies verschilt per formaat. Snap je die opbouw, dan snap je ook waarom metadata eruit kan zonder dat het beeld opnieuw gecodeerd hoeft te worden.

JPEG: segmenten vóór de beeldgegevens

Een JPEG-bestand is een reeks segmenten, elk met een eigen markering aan het begin. De gecomprimeerde beeldgegevens komen pas na een aantal kopsegmenten, en in die zogenaamde APP-segmenten zit de metadata:

  1. APP1 bevat meestal EXIF: toestel, tijdstip, locatie en de kleine miniatuur.
  2. Een tweede APP1-segment kan XMP bevatten.
  3. APP13 draagt vaak IPTC, zoals onderschriften, trefwoorden en plaatsnamen.
  4. APP2 bevat het ICC-kleurprofiel; aparte commentaarsegmenten kunnen vrije tekst bewaren.

Bij het opschonen blijven de metadatasegmenten weg, het kleurprofiel blijft staan en de beeldstroom wordt ongewijzigd overgenomen.

PNG: chunks met tekst en eXIf

PNG werkt met zogenoemde chunks. Naast de chunks voor het beeld zijn er tekstchunks (tEXt, zTXt, iTXt) waarin programma’s notities, auteursnamen of hele XMP-pakketten zetten, een chunk met een tijdstempel (tIME) en sinds een paar jaar ook de chunk eXIf voor EXIF-gegevens. Kleurgegevens zoals sRGB, gamma of een ingesloten ICC-profiel hebben hun eigen chunks en blijven bewaard, zodat de afbeelding er hetzelfde uitziet.

WebP: aparte chunks voor EXIF en XMP

WebP is gebouwd op het RIFF-containerformaat. Metadata staat daar in losse chunks met de namen EXIF en XMP, het kleurprofiel in een ICCP-chunk. Ook hier kan elk blok apart worden weggelaten, zonder dat de beeldgegevens worden aangeraakt.

Gegevens achter de afbeelding

Sommige camera’s plakken extra gegevens achter het einde van de afbeelding. Het bekendste voorbeeld is de bewegende foto, waarbij een kort filmpje in hetzelfde bestand zit. Een gewone fotoviewer negeert dat stuk, maar het gaat wel mee als je het bestand doorstuurt. Metadata verwijderen knipt alles achter de afbeelding weg en meldt dat met Alleen de stilstaande afbeelding blijft behouden.

Waarom HEIC en AVIF nog ontbreken

HEIC en AVIF gebruiken een veel ingewikkelder container, waarin beeldgegevens, miniaturen en metadata via interne verwijzingen aan elkaar hangen. Je kunt er niet zomaar een blok uitknippen zonder die verwijzingen opnieuw te berekenen. Daarom weigert de pagina zulke bestanden in deze versie met een melding als HEIC-bestanden kunnen hier nog niet worden opgeschoond — JPEG, PNG en WebP wel. Ook GIF, BMP, TIFF, RAW, SVG en bewegende afbeeldingen worden op dit moment niet ondersteund.

Verwijder metadata in je browser → Metadata verwijderen