Tüm rehberler

Görsel meta verisi nedir?

Telefonla çektiğin her fotoğraf yalnızca bir görüntüden ibaret değildir. Dosyanın içinde, piksellerin hemen yanında, fotoğrafın nasıl, ne zaman ve nerede çekildiğini anlatan küçük notlar da durur. Bu görünmeyen katmana metadata denir. Fotoğraf açtığın uygulamalar çoğu zaman yalnız resmi gösterir; bu yüzden metadata’nın varlığını çoğu kişi fark etmez.

Bir fotoğraf dosyasında neler olabilir?

Telefonlar ve fotoğraf makineleri bu bilgileri kendiliğinden yazar, sana sormaz. Sıradan bir tatil fotoğrafında şunlar bulunabilir:

  1. Konum: deklanşöre bastığın yerin GPS koordinatları, kimi zaman şehir ya da ülke adı.
  2. Kamera ve cihaz: marka ve model, lens bilgisi, bazen cihazın seri numarası.
  3. Tarih ve saat: çekimin yapıldığı an, çoğu zaman saniyesine kadar.
  4. Yazar / telif: makinenin ya da bir düzenleme programının eklediği isim veya telif notu.
  5. Açıklama / anahtar kelimeler: başlıklar, etiketler, yorumlar.
  6. Gömülü küçük önizleme: fotoğrafın ufak bir kopyası. Ana görseli kırpsan bile bu kopya kırpılmamış hâliyle kalabilir.

Bunlara pozlama ayarları, kullanılan yazılımın adı gibi teknik ayrıntılar da eklenir.

EXIF, XMP ve IPTC: kısaca farkları

En bilinen biçim EXIF’tir. Fotoğraf makineleri ve telefonlar çekim ayrıntılarını ve konumu buraya yazar. XMP daha esnek, metin tabanlı bir yapıdır; düzenleme programları açıklamaları, puanları ve düzenleme geçmişini burada tutar. IPTC ise haber ve ajans fotoğrafçılığından gelir; başlık, anahtar kelime, fotoğrafçı adı ve yer adlarını saklar. Tek bir dosya üçünü birden taşıyabilir, aynı bilgi de dosyanın farklı yerlerinde tekrar edebilir.

Metadata’yı neden silmek istersin?

Kendi arşivinde bu bilgiler işe yarar: fotoğrafları tarihe ya da yere göre sıralamak kolaylaşır. Sorun, dosyayı paylaştığında metadata’nın da onunla birlikte gitmesidir. İkinci el ilan sitesine koyduğun bir koltuğun fotoğrafındaki GPS bilgisi evinin yerini gösterebilir. Kiralık daire ilanındaki bir kare, o gün orada olduğunu ve hangi telefonu kullandığını ele verebilir. Pek çok site yükleme sırasında metadata’yı siler ama hepsi silmez. E-postayla, belge olarak ya da bulut bağlantısıyla gönderilen dosyalar ise çoğu zaman her şeyi olduğu gibi taşır.

Metadata Temizle ne yapar?

Metadata Temizle, tarayıcında her seferinde tek bir JPEG, PNG ya da WebP görseli açar. Yukarıdaki altı kategoriden hangilerinin dosyada bulunduğunu gösterir ama değerlerini göstermez. Metadata’yı temizle düğmesine bastığında EXIF, XMP, IPTC, yorumlar, PNG metin notları ve görselin ardına eklenmiş veriler tek hamlede çıkarılır. Görselin görünüşünü etkiledikleri için iki şey yerinde kalır: renk profili ve yön bilgisi. HEIC ve AVIF dosyalarını ise şimdilik burada temizleyemezsin.

Metadata'yı tarayıcında temizle → Metadata Temizle